3. Evre Hemoroid

3. evre hemoroid, iç hemoroidlerin belirgin şekilde ilerlediği ve hemoroid dokusunun tuvalet sırasında dışarı çıkıp kendiliğinden geri dönemediği aşamadır. Bu evrede dışarı çıkan hemoroid pakeleri manuel olarak içeri itilmek zorundadır. En temel ayırt edici özellik budur. 3. evre hemoroid, hem kanama hem de sarkma şikâyetinin birlikte görülebildiği bir evredir.

Hemoroid, anal kanal içinde bulunan damar yastıkçıklarının genişlemesi ve destek dokuların zayıflaması sonucu oluşur. Erken evrelerde yalnızca kanama görülebilirken, 3. evre hemoroidde mekanik destek kaybı belirgin hale gelir. Bağ dokuların gevşemesi nedeniyle hemoroid pakeleri aşağı doğru yer değiştirir ve prolapsus gelişir. Bu durum yalnızca damar genişlemesi değil, yapısal bir değişim anlamına gelir.

1. evre hemoroidde sarkma yoktur.

2. evre hemoroidde sarkma olur ancak kendiliğinden geri döner.

3. evre hemoroidde sarkan hemoroid kendiliğinden düzelmez.

4. evre hemoroidde hemoroid dokusu anal kanalın dışına tamamen yer değiştirmiştir ve dışarı çıkan yapı elle içeri yerleştirilemez.

Bu nedenle 3. evre hemoroid, evreler arasında geçiş noktasında yer alır. Hem kanama hem de belirgin sarkma sorunu içerir. Tanı, muayene ile netleştirilir ve hemoroidin iç ya da dış bileşeni birlikte değerlendirilir.

3. Evre Hemoroid Belirtileri Nelerdir?

3. evre hemoroid belirtileri, hem kanama hem de belirgin sarkma şikâyetinin birlikte görüldüğü bir tablo oluşturur. Bu evrede en ayırt edici belirti, tuvalet sırasında dışarı çıkan hemoroid dokusunun kendiliğinden geri dönmemesidir. Hasta, dışarı çıkan hemoroidi eliyle içeri itmek zorunda kalır. Bu durum zamanla daha sık hale gelebilir ve yalnızca dışkılama sırasında değil, uzun süre ayakta kalma ya da ıkınma sonrasında da ortaya çıkabilir.

Kanama 3. evre hemoroidde sık görülen bir diğer belirtidir. Genellikle dışkılama sonrası parlak kırmızı renkte olur ve damlama şeklinde görülebilir. Kanama her hastada aynı düzeyde değildir; bazen hafif lekelenme şeklinde olurken bazen daha belirgin olabilir. Sürekli kanama durumunda kansızlık riski oluşabilir, bu nedenle düzenli değerlendirme önemlidir.

Sarkmaya bağlı olarak makat bölgesinde nemlenme hissi, kaşıntı ve tahriş gelişebilir. Dışarı çıkan hemoroid dokusu iç çamaşırında ıslaklık hissine yol açabilir. Hijyen sağlamak zorlaşabilir. Bu durum sosyal konforu da etkileyebilir. Eğer dış hemoroid bileşeni eşlik ediyorsa ağrı görülebilir. Özellikle tromboz gelişmişse ani ve şiddetli ağrı ortaya çıkabilir. Ancak 3. evre hemoroidde ağrı her zaman baskın belirti değildir; çoğu hastada sarkma ve kanama ön plandadır.

3. evre hemoroid belirtileri ilerleyici olabilir. Kabızlık, sık ıkınma ve uzun süre oturma alışkanlığı devam ederse şikâyetler artış gösterebilir. Bu nedenle belirtiler ortaya çıktığında değerlendirme geciktirilmemelidir.

3. Evre Hemoroid Nasıl Anlaşılır?

3. evre hemoroid, en belirgin olarak sarkmanın karakteri ile anlaşılır. Tuvalet sırasında dışarı çıkan hemoroid dokusu kendiliğinden geri dönmüyorsa ve manuel olarak içeri itilmesi gerekiyorsa bu durum 3. evre hemoroid açısından değerlendirilir. Bu özellik, 2. evre hemoroidden ayrımda temel kriterdir. 2. evrede sarkma olur ancak hemoroid kendiliğinden geri döner; 3. evrede ise geri dönüş için fiziksel müdahale gerekir.

Tanı yalnızca hastanın anlattığı şikâyetlere dayanmaz. Muayene sırasında anal bölge değerlendirilir ve anoskopi ile iç hemoroidlerin derecesi netleştirilir. Hemoroidin yerleşimi, sayısı, iç ya da dış ağırlıklı olup olmadığı ve eşlik eden anal fissür ya da fistül gibi başka bir durum bulunup bulunmadığı incelenir. Çünkü bazı hastalarda hemoroid ile birlikte başka anorektal hastalıklar da görülebilir.

3. evre hemoroid çoğu zaman kanama ile birlikte seyreder ancak yalnızca kanama tanı koydurucu değildir. Benzer kanamalar bağırsak kaynaklı başka durumlarda da görülebilir. Bu nedenle özellikle tekrarlayan kanama varsa ayrıntılı değerlendirme gerekir. Tanı sürecinde hastanın kabızlık öyküsü, ıkınma alışkanlığı ve şikâyet süresi de dikkate alınır.

4. evre hemoroid ilerleyici bir evre olarak kabul edilir. Uzun süredir devam eden ve zamanla artan sarkma şikâyeti, evrenin ilerlediğini düşündürür. Erken dönemde değerlendirme yapılması tedavi planlamasını kolaylaştırır.

3. Evre Hemoroid Tedavisi Nasıl Yapılır?

3. evre hemoroid tedavisi planlanırken hem kanama hem de prolapsus birlikte değerlendirilir. Bu evrede hemoroid dokusu yalnızca genişlemiş damar yapısından ibaret değildir; destek dokuların zayıflaması sonucu aşağı doğru yer değiştirmiştir. Bu nedenle tedavi yaklaşımı hem dolaşımı hem de sarkmayı hedefler. İlk aşamada kabızlığın kontrol altına alınması önemlidir. Liften zengin beslenme, yeterli sıvı tüketimi ve düzenli dışkılama alışkanlığı tedavinin temelini oluşturur. Sert dışkılama ve ıkınma hemoroid üzerindeki basıncı artırır ve şikâyetleri şiddetlendirir. Bu düzenlemeler 3. evre hemoroidi tamamen ortadan kaldırmaz ancak ilerlemeyi yavaşlatabilir ve kanama sıklığını azaltabilir. Minimal invaziv yöntemler bazı seçilmiş hastalarda değerlendirilebilir. Lastik bant ligasyonu gibi uygulamalar, sarkmanın sınırlı olduğu vakalarda tercih edilebilir. Ancak belirgin prolapsus bulunan 3. evre hemoroidde her zaman yeterli olmayabilir.

Cerrahi seçenekler, şikâyetlerin kalıcı hale geldiği durumlarda gündeme gelir. Uygulanabilecek yöntemler arasında stapler (Longo) yöntemi, hemoroidal arter ligasyonu (HAL), Ligasure hemoroid ameliyatı ve klasik cerrahi teknikler bulunur. Yöntem seçimi hemoroidin iç ya da dış ağırlıklı olmasına, sarkmanın derecesine ve eşlik eden durumlara göre yapılır. Amaç, hem kanamayı kontrol altına almak hem de hemoroid dokusunun anatomik konumunu düzeltmektir. 3. evre hemoroid tedavisinde tek bir standart yöntem yoktur. Uygun yaklaşım, muayene bulgularına göre belirlenir ve kişiye özel planlanır.

Buna karşılık, şikâyetler hafif düzeydeyse ve yaşam tarzı düzenlemeleri ile kontrol altına alınabiliyorsa cerrahi ertelenebilir. Lifli beslenme, kabızlığın önlenmesi ve ıkınma alışkanlığının düzeltilmesi bazı hastalarda rahatlama sağlayabilir. Ancak bu önlemler sarkmış dokuyu anatomik olarak eski yerine getirmez. 3. evre hemoroid ameliyatı kararı yalnızca evreye göre verilmez. Hemoroidin iç ya da dış bileşeni, tromboz varlığı, kanama sıklığı ve hastanın genel sağlık durumu birlikte değerlendirilir. Amaç, gereksiz cerrahiden kaçınmak ve gerçekten ihtiyaç duyulan durumlarda uygun yöntemi planlamaktır.

3. Evre Hemoroid Ameliyatsız Geçer mi?

3. evre hemoroid ameliyatsız tamamen ortadan kalkmaz. Bu evrede hemoroid dokusu yalnızca genişlemiş damar yapısından ibaret değildir; anal kanal içindeki destek dokuların zayıflaması sonucu aşağı doğru yer değiştirmiştir. Bu yer değiştirme yani prolapsus, yaşam tarzı düzenlemeleri veya krem tedavileri ile anatomik olarak düzelmez. Bu nedenle 3. evre hemoroidde ameliyatsız tedavi şikâyetleri azaltabilir ancak sarkmayı kalıcı olarak ortadan kaldırmaz. Liften zengin beslenme, yeterli sıvı tüketimi ve kabızlığın kontrol altına alınması kanama sıklığını azaltabilir. Sert dışkılama ve ıkınma alışkanlığının düzeltilmesi hemoroid üzerindeki basıncı düşürür. Bu önlemler özellikle erken dönemde rahatlama sağlayabilir. Ancak dışarı çıkan hemoroid dokusu kendiliğinden geri dönmüyorsa, ameliyatsız yöntemlerle kalıcı çözüm beklenmemelidir.

Minimal invaziv uygulamalar bazı seçilmiş hastalarda değerlendirilebilir. Lastik bant ligasyonu gibi yöntemler sınırlı sarkma durumlarında etkili olabilir. Ancak belirgin prolapsus bulunan 3. evre hemoroidde her zaman yeterli olmayabilir. Sarkma ilerledikçe cerrahi seçenekler daha belirgin hale gelir.

3. evre hemoroid ameliyatsız geçer mi sorusunun yanıtı, evrenin mekanik yapısı nedeniyle sınırlıdır. Şikâyetler hafifletilebilir, ancak hemoroidin anatomik yer değişikliği düzeltilmez. Bu nedenle tedavi planı, hem kanama hem de sarkma birlikte değerlendirilerek yapılır.

3. Evre Hemoroid Hakkında Sıkça Sorulan Sorular