Tromboze Hemoroid

Tromboze hemoroid, anüs çevresinde ani başlayan şiddetli ağrı, şişlik ve morarma ile kendini gösteren, oldukça rahatsız edici bir makat hastalığıdır. Genellikle dış hemoroid damarlarının içinde kan pıhtısı oluşması sonucu ortaya çıkar ve kişinin günlük yaşamını ciddi şekilde etkileyebilir. Bu durum özellikle kabızlık, uzun süreli oturma veya aşırı ıkınma gibi nedenlerle gelişir. Erken tanı ve doğru tedaviyle tromboze hemoroid kısa sürede kontrol altına alınabilir ve tekrarlama riski azaltılabilir.

Tromboze Hemoroid Nedir?

Tromboze hemoroid, halk arasında “pıhtılaşmış basur” olarak da bilinen, genellikle ani ağrı ve şişlik ile ortaya çıkan bir makat hastalığıdır. Tıp literatüründe, dış hemoroid damarlarının içinde kan pıhtısının (trombüs) oluşmasıyla tanımlanır. Bu durum, damar duvarında basıncın artmasıyla meydana gelir ve hastalarda oturmak, yürümek hatta dışkılamak bile oldukça ağrılı hale gelebilir.

Tromboze hemoroid, sıklıkla dış hemoroidlerde görülür, çünkü bu damarlar cilt altına yakın bölgede yer alır. Damar içerisinde pıhtı birikmesiyle bölge sert, morumsu ve hassas bir kitle haline gelir. Hastalar genellikle ani başlayan, keskin ve zonklayıcı bir ağrı hissi tarif ederler. Özellikle uzun süre oturmak, kabızlık, ıkınma ve ağır kaldırma gibi faktörler bu durumu tetikleyebilir.

Tromboze Hemoroid Nasıl Oluşur?

Tromboze hemoroid oluşumu, anüs çevresindeki toplardamarlarda ani basınç artışı sonucu kan akımının yavaşlaması ve pıhtı oluşmasıyla meydana gelir. Normalde bu damarlar, kanı düzenli şekilde taşır. Ancak ıkınma, kabızlık veya uzun süre oturma gibi nedenlerle kan akımı bozulur. Bu durum, damarda birikim yaparak pıhtı oluşmasına yol açar.

Bazı hastalarda kronik kabızlık ve yanlış tuvalet alışkanlıkları da bu süreci hızlandırabilir. Özellikle tuvalette uzun süre oturmak, telefon kullanmak veya aşırı ıkınmak, anüs çevresindeki damarlarda ani basınç değişikliklerine neden olur. Bu da hemoroidlerin şişmesine ve zamanla tromboze hale gelmesine yol açar.

Kadınlarda gebelik döneminde artan karın içi basınç da tromboze hemoroid gelişimi için önemli bir risk faktörüdür. Benzer şekilde, yoğun egzersiz yapan kişilerde ya da ağır kaldıranlarda da bu durum sık görülür.

Tromboze Hemoroid ile Basur (Hemoroid) Arasındaki Fark

Her tromboze hemoroid bir hemoroid türüdür, ancak her hemoroid tromboze değildir. Basur (hemoroid), genel olarak anüs çevresindeki toplardamarların genişlemesiyle oluşan bir damar hastalığıdır. Basur iki ana tipe ayrılır: iç hemoroid ve dış hemoroid. İç hemoroidler genellikle ağrısız kanama ile kendini gösterirken, dış hemoroidler cilt altına yerleşir ve ağrılı olabilir.

Tromboze hemoroid ise dış hemoroidin içinde pıhtı oluşması durumudur. Bu yüzden tromboze hemoroid, klasik basurdan çok daha ağrılı, şiş ve mor renkli bir yapıya sahiptir. Hastalar genellikle “sert bir nohut” hissi tarif eder. Klasik hemoroidler kronik seyirlidir; tromboze hemoroidler ise genellikle ani başlar ve birkaç gün içinde pik yapar.

Tromboze Hemoroid Belirtileri Nelerdir?

Tromboze hemoroid belirtileri oldukça belirgindir. En sık görülen belirti, anüs çevresinde ani başlayan ve giderek şiddetlenen ağrıdır. Ağrı genellikle oturmakla veya dışkılama sırasında artar. Bölgedeki damar içinde pıhtı biriktiğinde şişlik ve sertlik hissedilir. Bu şişlik genellikle mor veya mavimsi renkte bir kitle olarak dışarıdan fark edilir.

Ayrıca, bazen cilt yüzeyinde yırtılma meydana gelir ve bu durumda parlak kırmızı renkli kanama görülebilir. Kaşıntı, yanma ve dolgunluk hissi de eşlik edebilir. Tromboze hemoroidin tipik özelliği, ağrının ani başlaması ve çok şiddetli olmasıdır. Bu nedenle genellikle hastalar acil servise başvurmak zorunda kalırlar.

Tromboze Hemoroid Nedenleri ve Risk Faktörleri

Tromboze hemoroid oluşumuna yol açan en temel etken, anüs çevresindeki toplardamarlarda artan basınçtır. Bu basınç artışını tetikleyen birçok neden vardır.

En sık nedenlerden biri kronik kabızlıktır. Tuvalette uzun süre oturmak, aşırı ıkınmak ve liften fakir beslenmek pıhtı oluşumunu kolaylaştırır. Uzun süreli oturarak çalışma, masa başı işler, araç kullanma ve hareketsiz yaşam tarzı da risk faktörleri arasındadır.

Kadınlarda gebelik ve doğum, hormonal değişiklikler ve artan basınç nedeniyle tromboze hemoroid riskini artırır. Ayrıca, obezite, ağır sporlar, karın içi basıncı artıran hastalıklar (örneğin kronik öksürük veya karaciğer sirozu) da riski yükseltir. Genetik yatkınlık da önemlidir. Aile bireylerinde hemoroid problemi olan kişilerde tromboze hemoroid gelişme olasılığı daha yüksektir.

Pıhtı, birkaç hafta içinde vücut tarafından emilir ve ağrı azalır. Ancak bu süreç oldukça ağrılıdır ve hastanın yaşam kalitesini ciddi şekilde etkiler. Ayrıca, tedavi edilmeden geçen tromboze hemoroidler sıklıkla tekrarlayabilir. Bu nedenle, özellikle ağrı şiddetliyse, şişlik fazla ise veya kanama mevcutsa mutlaka bir genel cerrahi uzmanına başvurmak gerekir. Uzman muayenesi sayesinde hem tanı netleştirilir hem de uygun tedavi yöntemi belirlenir.

Tromboze Hemoroidde Ne Zaman Doktora Gidilmeli?

Tromboze hemoroid genellikle ani başlayan, morlukla seyreden ve otururken, yürürken ya da dışkılarken şiddetlenen zonklayıcı ağrı nedeniyle hızlı tıbbi değerlendirme gerektirir. Anüs çevresinde giderek büyüyen sert şişlik, parlak kırmızı kanama veya akıntı, tuvalet düzeninde belirgin zorlanma ve günlük yaşamı aksatan rahatsızlık hissi varsa gecikmeden genel cerrahi uzmanına başvurulmalıdır. Daha önce hemoroid tedavisi görmüş ve ağrıları tekrarlayan kişilerde de olası pıhtılaşma, ciltte yırtılma ya da enfeksiyon gibi komplikasyonların önüne geçmek için erken muayene kritik önemdedir.

Özellikle ilk 48–72 saat içinde değerlendirilmek, uygun görülen hastalarda küçük bir girişimle ağrının hızla azalmasına ve iyileşmenin belirgin şekilde hızlanmasına olanak tanır.

Tromboze Hemoroid Tedavisi Nasıl Yapılır?

Tromboze hemoroid tedavisi hastalığın şiddetine ve süresine göre değişir. Erken dönemde, yani pıhtı oluşumunun ilk 48-72 saatinde cerrahi drenaj önerilebilir.

Bu işlem lokal anestezi altında yapılır ve pıhtı küçük bir kesiyle çıkarılır. Bu sayede ağrı kısa sürede büyük oranda azalır. Daha geç dönemde başvuran hastalarda ise genellikle konservatif (ilaçla) tedavi uygulanır. Bu tedavide amaç ağrıyı azaltmak, ödemi kontrol altına almak ve pıhtının doğal olarak çözülmesini sağlamaktır.

Sıcak oturma banyoları, ağrı kesiciler, antiinflamatuar kremler ve dışkı yumuşatıcı ilaçlar tedavide sıklıkla kullanılır. Tekrarlayan vakalarda, kalıcı çözüm için cerrahi hemoroidektomi düşünülebilir. Ancak bu karar mutlaka uzman hekim değerlendirmesiyle verilmelidir.

Tromboze Hemoroid Nasıl Önlenir?

Tromboze hemoroid oluşumunu önlemenin en etkili yolu, makat bölgesindeki damar basıncını artıran faktörlerden kaçınmaktır. Lifli gıdalarla beslenmek, bol su içmek ve düzenli dışkılama alışkanlığı kazanmak kabızlığı önleyerek en önemli koruyucu etkiyi sağlar.

Tuvalette uzun süre oturmamak, telefon kullanmamak ve ıkınmaktan kaçınmak gerekir. Ayrıca, uzun süre oturarak çalışan kişilerin belirli aralıklarla kalkıp yürüyüş yapması önerilir. Düzenli egzersiz, ideal kiloyu koruma ve yeterli su tüketimi, hemoroid hastalığı riskini belirgin şekilde azaltır.

Tromboze Hemoroid ile Anal Fissür Nasıl Ayırt Edilir?

Tromboze hemoroid ile anal fissür (makat çatlağı) genellikle karıştırılır, çünkü her ikisi de makat bölgesinde ağrıya neden olur. Ancak bazı farklar vardır. Tromboze hemoroidde dışarıdan fark edilen mor veya mavi renkli şişlik bulunur. Ağrı genellikle sürekli ve zonklayıcıdır.

Anal fissürde ise ağrı dışkılama sırasında artar ve yanma hissi daha belirgindir. Fissürde genellikle küçük miktarda kanama olur, ancak dışarıda şişlik görülmez. Kesin tanı, genel cerrahi uzmanının yapacağı fizik muayene ile konur. Bu nedenle her iki durumda da doğru tanı için doktora başvurmak önemlidir.

Tromboze Hemoroid Hakkında Sıkça Sorulan Sorular