HOŞ GELDİNİZ

Anal Fissürde Botoks Uygulaması

Anal fissürde ilk tedavi her zaman cerrahi değildir. Dışkının yumuşatılması, tuvalet alışkanlıklarının düzenlenmesi ve kas gevşetici pomadların kullanılmasıyla birçok kişide iyileşme sağlanabilir. Ancak çatlak kronikleştiğinde ve uygulanan tedavilere rağmen dışkılama sırasında ağrı, yanma veya kanama devam ettiğinde farklı seçenekler gündeme gelebilir. Bunlardan biri de botulinum toksini uygulamasıdır.

Anal fissürde botulinum toksini uygulamasının amacı, makatın iç kısmında sürekli kasılı kalan iç anal sfinkter kasını belirli bir süre gevşetmektir. Kas üzerindeki basınç azaldığında çatlağın bulunduğu bölgedeki kan dolaşımının iyileşmesi ve yaranın kapanması için uygun koşullar oluşabilir.

İçindekiler

Botulinum toksininin önemli özelliklerinden biri etkisinin geçici olmasıdır. Uygulama, kası cerrahi olarak kesmez; kasın kasılma gücünü geçici olarak azaltır. Bu nedenle özellikle pomad tedavisinden yeterli yanıt alınamayan kişilerde değerlendirilebilecek yöntemlerden biridir.

Ancak botulinum toksininin geçici etkisi tedavi planlamasında dikkate alınmalıdır. Kas üzerindeki etkisi zamanla azalsa da fissürün iyileşmemesi veya daha sonra yeniden ortaya çıkması mümkündür. Tedavinin amacı, uygulamanın etkili olduğu dönemde yaranın iyileşmesini desteklemektir.

Anal Fissürde Botulinum Toksini Ne İşe Yarar?

Kronik anal fissürde yalnızca yüzeyde bir yara bulunmaz. Çatlağın çevresindeki iç sfinkter kasında artmış gerginlik de sürecin devam etmesine katkıda bulunabilir. Özellikle dışkılama sırasında kasın fazla kasılması hem ağrıyı artırabilir hem de yaranın tekrar tekrar zorlanmasına neden olabilir.

Botulinum toksini iç sfinkter kasına uygulandığında kasın kasılma gücünü geçici olarak azaltır. Böylece bölgedeki basıncın düşürülmesi ve fissürün doğal iyileşme sürecinin desteklenmesi amaçlanır.

Makat çatlağında botulinum toksini tedavisi doğrudan çatlağı kapatan bir uygulama değildir. Botulinum toksini fissürün üzerine sürülen veya yaranın içerisine uygulanan bir ilaç gibi düşünülmemelidir. Etkisini kas üzerinde gösterir. Kas gevşediğinde ağrı ve spazm döngüsünün azalması ve iyileşmenin kolaylaşması beklenir.

anal-fissurde-botoks-ne-ise-yarar

Bu nedenle işlemden sonra dışkılama düzeninin korunması önemini kaybetmez. Sert dışkılama ve aşırı ıkınma devam ederse, kas gevşemiş olsa bile çatlak yeniden zorlanabilir.

Kısır Döngü: Ağrı → Sfinkter Spazmı → Kanlanma Azalması → İyileşmeme

Anal fissürün kronikleşmesinde karşılaşılan sorunlardan biri ağrı ile kasılmanın birbirini artırmasıdır.

Dışkılama sırasında çatlak gerildiğinde ağrı ortaya çıkar. Ağrıya karşı gelişen istemsiz tepkiyle iç sfinkter kası daha fazla kasılabilir. Kasın sürekli gergin olması bölgede kan dolaşımının azalmasına katkıda bulunabilir. Kanlanmanın azalması ise yaranın iyileşmesini zorlaştırabilir.

Sonraki dışkılamada yara yeniden gerilir ve aynı süreç tekrar başlayabilir:

  • Dışkılama sırasında ağrı oluşur.
  • Ağrıyla birlikte sfinkter kasındaki spazm artar.
  • Yüksek kas basıncı bölgenin kanlanmasını olumsuz etkileyebilir.
  • Çatlağın iyileşmesi zorlaşır.
  • Bir sonraki dışkılamada ağrı tekrarlar.

Botulinum toksini bu döngünün özellikle kas spazmı aşamasına etki etmeyi amaçlar. Kasın belirli bir süre daha gevşek kalmasıyla ağrı azalabilir ve fissürün iyileşmesi için uygun koşullar oluşabilir.

Bu noktada uygulamanın kalıcı kas gevşetici etki oluşturduğu düşünülmemelidir. Daha doğru yaklaşım, fissürün iyileşebilmesi için geçici bir dönem oluşturmasıdır. Yara bu dönemde iyileşirse ilacın etkisi geçtikten sonra da kişi şikâyetsiz kalabilir. Fissür iyileşmezse veya tekrar zorlanırsa yakınmalar yeniden ortaya çıkabilir.

Anal Fissürde Botulinum Toksini Kimlerde Tercih Edilir?

Botulinum toksini uygulaması daha çok kronik anal fissürü bulunan ve ilk basamak tedavilere yeterli yanıt alınamayan kişilerde değerlendirilebilir.

Burada yalnızca çatlağın ne kadar süredir bulunduğuna bakılmaz. Ağrının şiddeti, muayene bulguları, daha önce kullanılan tedaviler, dışkılama alışkanlıkları ve sfinkter kasının durumu birlikte değerlendirilir.

Cerrahi konusunda çekincesi bulunan kişilerde botulinum toksini seçeneğinin gündeme gelmesinin nedenlerinden biri kası kesmeden uygulanmasıdır. Buna rağmen her kronik anal fissürün botulinum toksini ile tedavi edilmesi gerektiği düşünülmemelidir.

Pomad Tedavisi Yetersiz Kaldıysa

Anal fissürde kullanılan bazı kas gevşetici pomadlar iç sfinkter kasındaki gerginliği azaltmaya yardımcı olabilir. Uygun süre ve şekilde kullanılmasına rağmen çatlak iyileşmiyor, dışkılama ağrısı devam ediyor veya şikâyetler kısa süre sonra yeniden başlıyorsa farklı bir tedavi planı değerlendirilebilir.

Botulinum toksini bu aşamada seçeneklerden biri olabilir.

Ancak pomad tedavisinden yeterli yanıt alınmaması tek başına enjeksiyon kararı vermek için yeterli değildir. Pomadın ne kadar süre kullanıldığı, kabızlığın devam edip etmediği ve çatlağın gerçekten kronik anal fissür görünümünde olup olmadığı değerlendirilmelidir.

Bazı kişilerde kabızlığın veya sert dışkılamanın devam etmesi, tedavinin etkisini sınırlayabilir. Bu nedenle botulinum toksini uygulansa bile dışkılama alışkanlığının düzenlenmesi tedavinin bir parçası olmaya devam eder.

ana-fissurde-botoks-kimlerde-tercih-edilmez

Anal Fissürde Botulinum Toksini Kimlerde Tercih Edilmez?

Botulinum toksini her anal fissür vakasında uygun olmayabilir. Özellikle klasik anal fissür görünümünden farklı bir yara varsa öncelikle bunun nedeni araştırılmalıdır.

Fissürün alışılmış bölgeden farklı bir yerde bulunması, birden fazla çatlak olması veya Crohn hastalığı gibi başka bir rahatsızlıktan şüphe edilmesi durumunda doğrudan botulinum toksini uygulamasına geçmek yerine altta yatan durum değerlendirilir.

Tedavi planında şu noktalar da önem taşır:

  • Daha önce geçirilmiş makat bölgesi ameliyatları
  • Mevcut gaz veya dışkı tutma problemi
  • Doğum sonrasında gelişmiş olabilecek sfinkter hasarı
  • Fissürün görünümü ve kronikleşme düzeyi
  • Eşlik eden farklı anorektal hastalıklar
  • Daha önce uygulanan tedaviler ve bunlara verilen yanıt

Özellikle işlemden önce gaz veya dışkı kaçırma yakınması bulunuyorsa bunun doktora bildirilmesi önemlidir. Tedavi yöntemleri değerlendirilirken yalnızca fissürün iyileşmesi değil, kişinin mevcut sfinkter fonksiyonu da dikkate alınır.

Anal Fissürde Botulinum Toksini Uygulaması Nasıl Yapılır?

Uygulamada botulinum toksini belirlenen noktalardan anal sfinkter kasına enjekte edilir. Amaç kas dokusunu kesmek veya çıkarmak değil, belirli bir süre boyunca kasılma gücünü azaltmaktır.

Uygulanacak doz ve enjeksiyon noktaları hastanın durumuna ve hekimin kullandığı tekniğe göre değişebilir. Bu nedenle herkes için aynı noktalara aynı miktarda botulinum toksini uygulanan standart bir işlemden söz etmek doğru değildir.

İşlem sırasında fissürün kendisine cerrahi kesi yapılması gerekmez. Botulinum toksininin etkisi kas üzerinde zaman içerisinde gelişir.

Anal Fissürde Botulinum Toksini: Süre, Anestezi ve Aynı Gün Taburculuk

Botulinum toksini enjeksiyonu genellikle uzun süren bir işlem değildir. Uygulamanın nasıl yapılacağı kişinin ağrı düzeyine, muayeneye uyumuna ve aynı seansta başka bir girişim yapılıp yapılmayacağına göre değişebilir.

Lokal anestezi, sedasyon veya kısa süreli anestezi seçenekleri değerlendirilebilir. Anestezi yönteminin belirlenmesinde kişinin genel sağlık durumu ve işlem sırasındaki gereksinimleri dikkate alınır.

Tek başına botulinum toksini uygulaması yapılan uygun kişilerde çoğunlukla uzun süre hastanede kalmaya ihtiyaç duyulmaz. Gerekli takip tamamlandıktan sonra aynı gün taburculuk mümkün olabilir.

İşlem sonrasında ilk birkaç gün fissüre bağlı mevcut hassasiyet devam edebilir. Uygulama yapıldığı anda kasın tamamen gevşemesi veya ilk dışkılamada ağrının ortadan kalkması beklenmez.

Dışkının yumuşak tutulması bu dönemde de önemlidir. Yeterli sıvı tüketimi, uygun beslenme ve gerekli görüldüğünde dışkı düzenleyici tedavilerin devam ettirilmesi önerilebilir.

Uygulama sonrası ağrının azalması olumlu bir gelişme olsa da tek başına yaranın tamamen iyileştiğini göstermez. Fissürün kapanması ve yakınmaların seyri takip sırasında birlikte değerlendirilir.

Anal Fissürde Botulinum Toksininin Etkisi Ne Zaman Başlar, Ne Kadar Sürer?

Botulinum toksini uygulandıktan sonra etkisi aynı dakika içinde tam olarak ortaya çıkmaz. Kas gevşemesi birkaç gün içinde belirginleşmeye başlayabilir. Ağrının azalması da buna paralel olarak zaman içerisinde hissedilebilir.

Fissürün iyileşmesi ise kasın gevşemesinden daha uzun sürebilir. Bu nedenle uygulamadan birkaç gün sonra ağrının tamamen kaybolmaması tedavinin mutlaka başarısız olduğu anlamına gelmez.

Botulinum toksininin kas üzerindeki etkisi geçicidir ve zamanla azalır. Birkaç aylık dönem sonunda kas fonksiyonu yeniden önceki düzeyine yaklaşabilir.

Bu süre içinde amaç fissürün iyileşmesini sağlamaktır.

İlacın etkisi ortadan kalktıktan sonra çatlak tamamen iyileşmişse yakınmalar tekrar etmeyebilir. Ancak fissür yeterince iyileşmediyse veya sert dışkılama, kabızlık ve yoğun ıkınma devam ediyorsa şikâyetler yeniden ortaya çıkabilir.

Dolayısıyla ilacın etkisinin geçici olması, mutlaka fissürün de birkaç ay sonra tekrar edeceği anlamına gelmez. Ancak yöntemde nüks (tekrarlama) ihtimali vardır ve bu ihtimal tedavi öncesinde değerlendirilmelidir.

Anal Fissürde Botulinum Toksini Sonrası Gaz veya Gaita Kaçırma Riski Var mı?

Botulinum toksini uygulamasında dikkat edilen konulardan biri, kas gevşemesinin gaz ve dışkı kontrolü üzerindeki olası etkisidir.

Uygulama sonrasında bazı kişilerde geçici olarak gaz tutmakta zorlanma görülebilir. Daha seyrek olarak dışkı kontrolünde geçici değişiklikler de ortaya çıkabilir. Bunun nedeni uygulamanın sfinkter kasının gücünü belirli bir süre azaltmasıdır.

Botulinum toksini kası kesmez ve etkisi kalıcı değildir. Bu nedenle uygulamayla ilişkili hafif kontinans değişiklikleri genellikle ilacın etkisinin azalmasıyla düzelebilir. Ancak her hastada aynı iyileşme sürecinin görüleceği garanti edilemez.

Burada inkontinans (gaz veya dışkı kaçırma) teriminin ne ifade ettiği de önemlidir. Gazı eskisi kadar rahat tutamamak, iç çamaşırında hafif kirlenme ve katı dışkıyı kontrol edememek aynı düzeyde sorunlar değildir. Çalışmalarda bu durumlar bazen aynı başlık altında değerlendirildiği için yalnızca bir oran üzerinden risk yorumlamak yanıltıcı olabilir.

anal-fissurde-botoks-sonrasi-gaz-veya-gaita-kacirma-riski

En önemli nokta şudur:

Botulinum toksini sonrasında gaz veya dışkı kaçırma riski sıfır değildir. Ancak yöntemin kas üzerindeki etkisi geçici olduğu için oluşabilecek kontrol değişiklikleri de çoğunlukla geçici niteliktedir.

Buna karşılık kişinin işlem öncesinde zaten gaz veya dışkı tutma problemi varsa durum ayrıca değerlendirilmelidir. Bu belirtilerin nedenleri ve değerlendirilmesi anal inkontinens kapsamında ele alınmaktadır.

Özellikle daha önce makat ameliyatı geçirenlerde, doğum sırasında sfinkter hasarı oluşmuş olabilecek kadınlarda veya mevcut kontinans problemi bulunan kişilerde tedavi seçimi daha dikkatli yapılır.

İşlemden sonra yeni başlayan ve belirginleşen dışkı kaçırma, günlük yaşamı etkileyen kontrol kaybı veya beklenenden uzun devam eden yakınmalar varsa hekim değerlendirmesi gerekir.

Botulinum Toksini mi, Lateral İnternal Sfinkterotomi mi?

Pomad tedavisine rağmen iyileşmeyen kronik anal fissürde değerlendirilebilen seçenekler arasında botulinum toksini ve lateral internal sfinkterotomi bulunmaktadır.

İki tedavinin ortak amacı iç sfinkterdeki yüksek kas basıncını azaltmaktır. Ancak bunu yapma biçimleri farklıdır.

Botulinum toksini kası geçici olarak gevşetir. Lateral internal sfinkterotomide ise iç sfinkter kasının belirli bir bölümü cerrahi olarak kesilir.

Bu fark tedavi kararında dikkate alınan önemli noktalardan biridir.

Lateral internal sfinkterotomi, kronik anal fissürde kullanılan cerrahi tedavi yöntemlerinden biridir. Botulinum toksininde kas anatomik olarak kesilmediği için uygulamanın etkisi geçicidir; ancak iyileşmeme veya fissürün tekrar etme olasılığı cerrahi tedaviye göre daha yüksek olabilir. Her iki yöntemin de kendine özgü riskleri ve sınırlılıkları bulunmaktadır.

Bu iki yöntem karşılaştırılırken yalnızca işlemin uygulanış biçimi değil; iyileşme olasılığı, nüks riski ve sfinkter fonksiyonunun korunması birlikte değerlendirilmelidir. Anal fissürün tedavi yaklaşımlarına ilişkin bilgiler anal fissür tedavisi kapsamında da değerlendirilmektedir.

Karar verilirken şu faktörler dikkate alınır:

  • Fissürün ne kadar süredir devam ettiği
  • Önceki tedavilere verilen yanıt
  • Sfinkter kasının durumu
  • Daha önce geçirilmiş ameliyatlar
  • Mevcut gaz veya dışkı kontrolü
  • Doğuma bağlı olası sfinkter yaralanmaları
  • Hastanın tedavi tercihleri ve olası risklere ilişkin değerlendirmeleri

Bu faktörler birlikte değerlendirilerek tedavi planlanır.

Sfinkter bütünlüğünün korunmasının özellikle önemli olduğu kişilerde botulinum toksini gibi geçici seçenekler daha fazla gündeme gelebilir. Buna karşılık uzun süredir devam eden ve tekrarlayan kronik fissürde cerrahi tedavi de değerlendirme içerisinde kalır.

Botulinum toksininin tercih edilmesi sfinkterotominin uygun olmayan bir yöntem olduğu anlamına gelmediği gibi, ameliyat seçeneğinin gündeme gelmesi de her hastanın mutlaka ameliyat olması gerektiğini göstermez. İki yöntemin olası yararları ve riskleri hastanın muayene bulgularına göre değerlendirilmelidir.

Anal Fissürde Botulinum Toksini Tedavisi Başarısız Olursa Sonraki Adım

Botulinum toksini uygulandıktan sonra fissür her hastada tamamen iyileşmeyebilir. Ağrı bir miktar azalmasına rağmen çatlak devam edebilir veya ilk dönemde iyileşen fissür ilerleyen aylarda yeniden ortaya çıkabilir.

Böyle bir durumda öncelikle neden yeniden değerlendirilir. Kabızlığın devam edip etmediği, dışkının sertliği, sfinkter spazmının durumu, fissürün görünümü ve eşlik eden başka bir makat hastalığı bulunup bulunmadığı gözden geçirilir. Bu değerlendirme sonraki tedavi adımının belirlenmesinde önemlidir.

Uygulama sonrası karar yalnızca fissürün kapanıp kapanmadığına göre verilmez. Ağrının ne kadar azaldığı, dışkılama sırasında spazmın devam edip etmediği ve fissürün muayenedeki görünümü de dikkate alınır. Bazı kişilerde kısmi iyileşme görülürken çatlak tamamen kapanmayabilir. Böyle durumlarda mevcut yanıtın yeterliliği ve tedavinin sürdürülüp sürdürülmeyeceği değerlendirilir.

Bazı hastalarda tekrar botulinum toksini uygulaması düşünülebilir. İlk enjeksiyondan kısmi yanıt alınması veya etkinin yetersiz kalması halinde ikinci uygulama belirli hastalarda seçenek olabilir. Ancak uygulamanın tekrar edilebilmesi, sınırsız şekilde sürdürülmesi gerektiği anlamına gelmez.

Hiç yanıt alınmayan, kısa sürede tekrar eden veya uzun süredir devam eden fissürlerde farklı tedavi seçenekleri gündeme gelebilir. Fissür botulinum toksini ve diğer tedavilere rağmen iyileşmiyorsa veya şikâyetler günlük yaşamı belirgin biçimde etkiliyorsa lateral internal sfinkterotomi gibi cerrahi yöntemler yeniden değerlendirilebilir.

Botulinum toksini uygulanmış olması daha sonra cerrahi tedavi yapılmasına engel değildir. Aynı şekilde sonraki aşamada ameliyat seçeneğinin gündeme gelmesi de önceki uygulamanın gereksiz olduğu anlamına gelmez. Tedavi süreci, fissürün verdiği yanıta göre basamaklı biçimde ilerleyebilir. Cerrahi seçenekler hakkında daha ayrıntılı değerlendirme için makat çatlağı içeriğindeki bilgiler de dikkate alınabilir.

Tedavi planlamasında amaç, fissürün iyileşmesini desteklerken sfinkter fonksiyonunu ve dışkı kontrolünü korumaktır. Bu nedenle yöntem seçimi, hastanın mevcut klinik özellikleri ve önceki tedavilere verdiği yanıt doğrultusunda yapılmalıdır.

Anal Fissürde Botulinum Toksini Uygulaması Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Anal Fissür Botoks Uygulaması Ağrılı mı?

İşlem sırasında hissedilen rahatsızlık kullanılan anestezi yöntemine ve kişinin mevcut fissür ağrısına göre değişebilir. Uygulama planlanırken hastanın rahatlığı ve işlemin kapsamı dikkate alınır.
 

Botoks Sonrası Ağrı Hemen Geçer mi?

Botoksun kas üzerindeki etkisi zaman içerisinde geliştiği için ağrının uygulamadan hemen sonra tamamen ortadan kalkması beklenmez. Kas spazmı azaldıkça ağrıda da kademeli bir rahatlama görülebilir.
 

Anal Fissür Botoks Sonrası Tuvalete Ne Zaman Çıkılır?

Dışkılama için belirli bir süre beklemek gerekmez. Asıl amaç dışkının sertleşmesini ve yoğun ıkınmayı önleyerek iyileşmekte olan bölgenin yeniden zorlanmasını azaltmaktır.
 

Botoks Sonrası Anal Fissür Tekrarlar mı?

Tekrarlayabilir. Botoksun etkisi geçicidir ve fissürün bu süre içinde tamamen iyileşmemesi veya daha sonraki dönemde yeniden zorlanması halinde şikayetler tekrar ortaya çıkabilir.
 

Botoks Kaç Kez Uygulanabilir?

 

İlk uygulamanın ardından yeterli iyileşme sağlanmadığında bazı hastalarda tekrar enjeksiyon değerlendirilebilir. Tekrar uygulamanın uygun olup olmadığı önceki tedaviye verilen yanıt ve muayene bulgularına göre belirlenir.

 

Anal Fissür Botoksu Ameliyatsız Tedavi midir?

Botoks kasın cerrahi olarak kesilmediği enjeksiyon temelli bir uygulamadır. Bu nedenle sfinkterotomi gibi cerrahi yöntemlerden farklıdır; ancak yine de doktor tarafından gerçekleştirilen tıbbi bir girişimdir.
 

Botoks Sonrası Gaz Kaçırma Kalıcı Olur mu?

Botoks sonrasında gaz tutmada geçici güçlük yaşanabilir. Botoksun kas üzerindeki etkisi zamanla azaldığı için buna bağlı hafif kontinans değişikliklerinin de genellikle geçici olması beklenir; ancak yeni başlayan veya devam eden belirgin kaçırma şikayeti değerlendirilmelidir.

Op. Dr. Burhan Karabağ
PROKTOLOJİ

Op. Dr. Burhan Karabağ

Hemoroid • Anal Fissür • Anal Fistül • Kıl Dönmesi • Anal Apse

Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için hekiminize başvurunuz. Bu sayfada yer alan tüm haber ve içeriklerde belirtilen cerrahi veya girişimsel işlemlerin sonuçları kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. Herhangi bir işleme karar vermeden önce, hekiminizden kapsamlı ve kişisel bir tıbbi değerlendirme almanız tavsiye edilir.
Hemoroid Nedir?

Hemoroid veya bilinen adıyla Basur anüsün ağzında normaldede bulunan anatomik yapılar…

Devamını Oku
Hamilelikte ve Doğum Sonrası Hemoroid

Hamilelikte hemoroid, özellikle gebeliğin son aylarında ve doğumdan hemen sonraki dön…

Devamını Oku
Anal Stenoz (Makat Darlığı)

Anal Stenoz (makat darlığı), anal kanalın normal genişleme yeteneğini kaybederek dara…

Devamını Oku