İç Hemoroid ve Dış Hemoroid Arasındaki Fark Nedir?

İç hemoroid ve dış hemoroid arasındaki temel fark, hemoroid dokusunun bulunduğu yerdir. İç hemoroid makat kanalının iç kısmında gelişir ve çoğu zaman ağrısız kanama, dışkılama sırasında sarkma veya dolgunluk hissiyle fark edilir. Dış hemoroid ise makat kenarında, cilt altında oluşur ve daha çok ele gelen şişlik, hassasiyet, ağrı veya otururken rahatsızlık ile kendini gösterebilir.

Hemoroid, halk arasında basur olarak da bilinir. Ancak her hemoroid aynı şekilde belirti vermez. Bazı hastalarda yalnızca tuvalet kağıdında parlak kırmızı kan görülürken, bazı hastalarda makatta meme, şişlik, kaşıntı veya ağrı ön planda olabilir. Bu farklılığın önemli nedenlerinden biri hemoroidin içte mi yoksa dışta mı olduğudur. Bu nedenle iç hemoroid ve dış hemoroid ayrımı, tanı ve tedavi planı açısından önemlidir.

İç Hemoroid Nedir?

İç hemoroid, makat kanalının iç kısmında yer alan hemoroid yastıkçıklarının büyümesi, genişlemesi veya aşağı doğru sarkmasıyla oluşur. İç bölgede ağrı duyusu dış bölgeye göre daha farklı olduğu için iç hemoroidler çoğu zaman ağrısız seyredebilir.

İç hemoroidin en sık fark edilme şekli dışkılama sırasında veya sonrasında parlak kırmızı kanamadır. Bazı hastalarda dışkılama sırasında hemoroid dokusu dışarı doğru sarkabilir ve sonra kendiliğinden içeri girebilir. İleri evrelerde ise sarkan doku elle içeri itilebilir ya da sürekli dışarıda kalabilir.

İç hemoroid belirtileri hastalığın evresine göre değişir. Erken evrelerde yalnızca kanama görülürken, ilerleyen evrelerde sarkma, ıslaklık, kaşıntı ve tam boşalamama hissi de gelişebilir.

İç Hemoroid ve Dış Hemoroid Belirtileri Nelerdir?

İç hemoroid ve dış hemoroid belirtileri bazı noktalarda benzer olsa da genellikle farklı şekilde hissedilir. İç hemoroidde kanama ve sarkma daha belirgin olabilirken, dış hemoroidde ele gelen şişlik ve ağrı daha ön plandadır.

Bu farklar genel bilgi verir. Bazı hastalarda iç ve dış hemoroid birlikte bulunabilir. Bu durumda belirtiler karışık şekilde ortaya çıkabilir.

İç Hemoroid Kanama Yapar mı?

İç hemoroid kanama yapabilir. Hatta iç hemoroidin en sık belirtilerinden biri dışkılama sırasında veya sonrasında görülen parlak kırmızı kanamadır. Kan tuvalet kağıdında, dışkı üzerinde veya klozette damlama şeklinde fark edilebilir.

İç hemoroid kanaması çoğu zaman ağrısız olabilir. Bu nedenle hasta yalnızca kanama gördüğü için farkına varabilir. Ancak makattan kan gelmesi her zaman hemoroid olarak kabul edilmemelidir. Makat çatlağı, polipler, bağırsak hastalıkları veya farklı nedenler de kanamaya yol açabilir.

Tekrarlayan kanama, dışkı alışkanlığında değişiklik, koyu renkli dışkı, kansızlık bulguları veya ailede bağırsak hastalığı öyküsü varsa ek değerlendirme gerekebilir.

Dış Hemoroid Ağrı Yapar mı?

Dış hemoroid ağrısı özellikle dış hemoroid büyüdüğünde, tahriş olduğunda veya içinde pıhtı oluştuğunda belirgin hale gelebilir. Pıhtı oluşan dış hemoroid, tromboze hemoroid olarak adlandırılır.

Tromboze dış hemoroidde ağrı genellikle ani başlar. Makat kenarında sert, hassas, bazen morumsu bir şişlik oluşabilir. Bu şişlik otururken, yürürken veya tuvalete çıkarken rahatsızlık verebilir.

Dış hemoroid ağrısı bazen anal apse veya makat çatlağı ile karışabilir. Ağrıya ateş, kızarıklık, kötü kokulu akıntı veya giderek büyüyen sıcak bir şişlik eşlik ediyorsa apse ihtimali de değerlendirilmelidir.

İç ve Dış Hemoroid Aynı Anda Olur mu?

İç ve dış hemoroid aynı anda görülebilir. Bu durum karma hemoroid ya da kombine hemoroid olarak değerlendirilebilir. Hastada hem iç hemoroide bağlı kanama ve sarkma hem de dış hemoroide bağlı ele gelen şişlik ve hassasiyet bulunabilir.

İç ve dış hemoroidin birlikte olduğu durumlarda belirtiler daha karmaşık hale gelebilir. Hasta hem tuvalet sonrası kanama hem de makatta meme, ağrı, kaşıntı ve temizlikte zorlanma yaşayabilir.

Tedavi planı yapılırken yalnızca bir belirtiye odaklanmak yeterli olmayabilir. İç hemoroidin evresi, dış hemoroidin durumu, pıhtı olup olmadığı ve hastanın günlük yaşamını ne kadar etkilediği birlikte değerlendirilmelidir.

İç Hemoroid ve Dış Hemoroid Nasıl Ayırt Edilir?

İç hemoroid ve dış hemoroid, belirtilerin şekli ve muayene bulgularıyla ayırt edilir. Hastanın “kanamam var ama ağrım yok” demesi iç hemoroidi düşündürebilirken, “makat kenarında ağrılı şişlik var” tarifi dış hemoroid veya tromboze hemoroid açısından dikkat çekici olabilir.

Ancak yalnızca hastanın şikayetiyle kesin ayrım yapmak doğru değildir. Çünkü iç hemoroid dışarı sarktığında makatta meme gibi hissedilebilir. Dış hemoroid ise bazen ağrısız olabilir. Ayrıca anal fissür, anal apse, cilt katlantısı ve anal kondilom gibi durumlar da hemoroid ile karışabilir.

Bu tablo tanı yerine geçmez. Ayırıcı değerlendirme için proktolojik muayene gerekir.

İç Hemoroid Tedavisi Nasıl Yapılır?

İç hemoroid tedavisi hemoroidin evresine, kanama sıklığına, sarkma durumuna ve hastanın şikayetlerine göre planlanır. Erken evre iç hemoroidlerde kabızlığın kontrol altına alınması, tuvalette uzun süre kalmamak, ıkınmadan kaçınmak, lifli beslenmek ve yeterli sıvı almak tedavinin önemli parçalarıdır.

İlaç tedavileri, krem veya fitiller bazı hastalarda kanama, ödem ve rahatsızlık hissinin azalmasına yardımcı olabilir. Ancak sarkma, tekrarlayan kanama veya ileri evre hemoroid varsa yalnızca ilaç kullanımı yeterli olmayabilir.

İç hemoroid tedavisinde uygun hastalarda lastik bant ligasyonu, hemoroidal arter ligasyonu, lazer tedavisi, stapler yöntemi veya cerrahi hemoroid tedavileri gündeme gelebilir. Hangi yöntemin seçileceği hemoroidin derecesine, sarkma düzeyine ve hastanın genel durumuna göre belirlenir.

Dış Hemoroid Tedavisi Nasıl Yapılır?

Dış hemoroid tedavisi şişliğin ağrılı olup olmamasına, pıhtı gelişip gelişmediğine, hastanın günlük yaşamını ne kadar etkilediğine ve eşlik eden başka makat hastalığı bulunup bulunmadığına göre planlanır.

Hafif dış hemoroidlerde kabızlığın önlenmesi, bölgesel tahrişin azaltılması, tuvalet alışkanlıklarının düzenlenmesi ve hekimin önerdiği ilaçlar ile şikayetler kontrol altına alınabilir. Dış hemoroidde temizlikte zorlanma ve cilt tahrişi varsa bölgesel bakım önem kazanır.

Tromboze dış hemoroidde ise ani başlayan ağrılı ve sert şişlik ön plandadır. Bazı hastalarda takip ve ilaç tedavisi yeterli olabilirken, uygun hastalarda pıhtının veya hemoroid dokusunun cerrahi olarak çıkarılması değerlendirilebilir.

Dış hemoroid tedavisinde amaç ağrıyı azaltmak, şişliği kontrol etmek, tahrişi önlemek ve tekrarlayan şikayetlerin nedenini değerlendirmektir. Eğer dış hemoroide iç hemoroid, makat çatlağı veya anal apse gibi başka sorunlar eşlik ediyorsa tedavi planı buna göre genişletilir.

İç Hemoroid ve Dış Hemoroid Hakkında Sıkça Sorulan Sorular